Kısaca
Açma işleminin tersidir. 3x(2x + 3) açılınca 6x² + 9x olur. Çarpanlara ayırma ise 6x² + 9x'ten geri dönüp 3x(2x + 3)'ü bulmaktır. Denklem çözerken ve sadeleştirirken en çok işe yarayan beceridir.
Sınavda nasıl çıkar?
- Ortak çarpan: Her terimde ortak olanı dışarı al. 6x² + 9x = 3x(2x + 3).
- Özdeşlik: x² − 9 = (x − 3)(x + 3). x² + 6x + 9 = (x + 3)².
- x² + bx + c: Çarpımı c, toplamı b olan iki sayı bul. x² + 5x + 6 için 2 ve 3: (x + 2)(x + 3).
Tuzak: Ortak çarpanı görmeden başlamak ya da yarıda bırakmak. 2x² − 18 için önce 2'yi dışarı al: 2(x² − 9). Sonra özdeşlik: 2(x − 3)(x + 3). Her zaman ilk adım ortak çarpandır.
Dene: 2x² − 50 ifadesini tamamen çarpanlarına ayır.
Cevap: 2(x² − 25) = 2(x − 5)(x + 5).