Öğrenci Koçluğu Nedir? Özel Dersten ve Rehber Öğretmenden Farkı
Öğrenci koçluğu, özel ders ve okul rehber öğretmeni aynı işi yapmaz. Her birinin neyi çözdüğünü, neyi çözmediğini ve hangi öğrenciye hangisinin lazım olduğunu anlatıyorum.
Velilerden sık duyduğum bir cümle var: "Hocam çocuk çalışmıyor, ona koç mu lazım, özel ders mi?" Bazen üçüncü bir soru da eklenir: "Okulda rehber öğretmen var, ona mı gitsek?"
Üçü de öğrenciye destek olur ama aynı işi yapmaz. Yanlışını seçerseniz para ve zaman gider. Çocuk da "bende bir sorun var" diye düşünmeye başlar.
Öğrenci koçluğu ne demek?
Koçluk, öğrencinin çalışma düzenini birlikte kurmak ve takip etmektir. Koç konu anlatmaz. Şunlara bakar: bu hafta ne çalışılacak, hangi sırayla, günde ne kadar. Hafta sonunda planın ne kadarı yapıldı, yapılmayan kısım neden yapılmadı diye konuşulur. Ertesi hafta plan buna göre değişir.
Bir şeyi açık söyleyeyim: piyasada "öğrenci koçluğu" ve "eğitim koçluğu" çoğu yerde aynı anlamda kullanılıyor. Ben ikisini biraz ayırıyorum. Eğitim koçluğu öğrenme sürecine bakar: plan, öncelik, zaman, takip. Öğrenci koçluğu öğrencinin kendisine bakar: hedef, motivasyon, özgüven. Pratikte ikisi iç içe yürür. Eksen'de verdiğim hizmetin adı eğitim koçluğu. Nasıl işlediğini koçluk sayfasında anlattım.
Özel ders neyi çözer?
Özel ders bilgi boşluğunu kapatır. Çocuk köklü sayılarda ya da problemlerde takılıyorsa bunu plan çözmez. Birinin konuyu anlatması, soruyu çocukla birlikte çözmesi gerekir.
Tersi de doğru. Koçluk saatleri ne kadar düzgün kurulursa kurulsun, öğrenci konuyu bilmiyorsa plandaki saatler boş geçer. Özel dersle kursun farkını ayrı bir yazıda anlattım: özel ders mi, kurs mu, kendi başına mı.
Rehber öğretmen neyi çözer?
Okulun rehber öğretmeni, yani psikolojik danışman, öğrenciyi tanıyan ve ücretsiz ulaşılabilen biridir. Sınav kaygısı, okula uyum, arkadaş ilişkileri, aile içindeki zorluklar, lise ve meslek seçimi gibi konularda ona gidilir. Bir rehber öğretmen çok sayıda öğrenciye baktığı için her öğrencinin haftalık çalışma planını tek tek takip etmesi de beklenemez.
Bu ayrım önemli. Çocuk sınavdan önce uyuyamıyorsa, sık sık ağlıyorsa ya da okula gitmek istemiyorsa bu bir planlama sorunu değildir. Önce rehber öğretmenle, gerekirse bir uzmanla konuşun. Koç psikolojik danışman değildir. Tanı koymaz, tedavi etmez. Bunu yapabileceğini söyleyen biri varsa uzak durun.
Koç ne yapar, ne yapmaz?
Yapar: haftalık planı öğrenciyle birlikte kurar, önceliği olan konuları sıralar, plana uyulup uyulmadığına bakar, tutmayan yeri birlikte düzeltir.
Yapmaz: koçluk saatinde konu anlatmaz, net ya da puan garantisi vermez, psikolojik tanı koymaz. Garanti veren bir koçtan çekinin. Bir öğrencinin neti sadece koça bağlı değil. Çalışma süresi, konu eksikleri ve sınav günü de belirler.
Koçluk neden bazen tutmaz?
Koçluk her çocukta işe yaramaz. Tutmayan planların çoğunda şu nedenlerden biri vardır.
Plan öğrenciye dayatılmıştır. Çocuk "benim planım" demiyorsa ilk hafta sonunda bırakır.
İlk plan fazla yüklüdür. İlk haftalar hafif başlamak gerekir. Çocuk bir kez "yaptım" demeyi öğrenmeden plan büyütülmez.
Takip seyrektir. Ayda bir bakılan plan dağılır. Haftalık bakmak gerekir, çünkü erteleme alışkanlığı bir haftada belli olur.
Arkada konu eksiği vardır. Plan kâğıtta durur, çünkü çocuk yazılan konuyu çalışamaz. Bu durumda önce ders gerekir.
Hangi durumda hangisi?
Çocuğunuz ne çalışacağını biliyor ama yapmıyor, planı tutmuyor, işi sürekli erteliyorsa ihtiyacı koçluktur.
Konuyu anlamıyorsa, deneme netleri düşük ve neden bilgi eksiğiyse ihtiyacı özel derstir.
Sınav yaklaştıkça kilitleniyor, uyku ve iştahında değişiklik var, okula gitmek istemiyorsa önce rehber öğretmene gidin.
Çoğu öğrencide iki şey birden gerekir. Sekizinci sınıfta LGS'ye hazırlanan bir çocuğu düşünün: matematikte bazı konular eksik ve çalışma düzeni de yok. Yalnız özel ders alırsa dersten çıkınca çalışmaz. Yalnız koçluk alırsa plana yazdığı konuyu anlayamaz. Bu yüzden önce hangisinin eksik olduğuna bakmak gerekir. LGS için matematik özel ders sayfama bakabilirsiniz.
Karar vermeden önce tek soru
Çocuğunuza hangisinin lazım olduğundan emin değilseniz şu soruyu sorun: çocuk ne yapamıyor, anlayamıyor mu, yapamıyor mu, yoksa yapmak istemiyor mu?
Anlayamıyorsa ders, düzenleyemiyorsa koçluk, çalışmak istemeyecek kadar yıpranmışsa önce konuşmak gerekir. Bunu ayırmak için çocuğun haftasını görmek işe yarar. Ücretsiz çalışma programı aracımızı kayıt olmadan kullanabilirsiniz. Ortaya çıkan tablo çoğu zaman sorunun nerede olduğunu gösterir. Daha fazla konuşmak isterseniz bize ulaşın, birlikte bakalım. Sözlükte iki terimi kısaca açıkladım: öğrenci koçluğu ve eğitim koçluğu.