TYT Matematik Netini Artırmak İçin Deneme Sonuçlarını Doğru Okumak

Her deneme sonrası aynı manzarayı görürüm. Öğrenci net sayısını söyler, ben "peki hangi sorularda takıldın" diye sorarım, cevap genelde "bilmiyorum hocam, dönüp bakmadım" olur.

Bu, tembellikten değil. Deneme çözmek yorucudur, sonucu görüp rahatlamak ve bir sonraki konuya geçmek daha caziptir. Ama TYT matematikte netin aylarca aynı yerde donup kalmasının en büyük sebebi, çözülen deneme sayısının azlığı değil, her denemeden çıkarılan bilginin neredeyse sıfır olmasıdır.

Bir öğrenci ayda sekiz deneme çözüp hiçbirini incelemezse, sekiz kez aynı hatayı tekrar etme fırsatı yakalamış olur. Bu yazıda net sayısına değil, o netin arkasındaki veriye nasıl bakılacağını anlatacağım.

Net sayısı neden tek başına yanıltıcı

35 net alan bir öğrenciyle 35 net alan başka bir öğrenci aynı durumda olmayabilir. Biri kolay soruları hatasız çözüp zor sorulara hiç dokunmamıştır, diğeri zor sorularda da denemiş ama işlem hatasıyla kaybetmiştir. İkisinin önündeki altı ay çok farklı çalışmalar gerektirir.

Net, bir özet rakamdır. Özet rakamlar karar vermek için yetersizdir; karar vermek için dağılıma bakmak gerekir. Bir denemede 8 yanlışınız varsa, önemli olan "8 yanlış var" bilgisi değil, o 8 yanlışın nereden geldiğidir.

Dört soruyla deneme sonucunu okumak

Her denemeden sonra şu dört soruyu cevaplamadan bir sonraki denemeye geçmeyin.

Yanlışlar hangi konularda toplanıyor? Dağınık mı, yoksa iki üç konuda mı yoğunlaşıyor? Yedi yanlışın yedisi de ayrı konulardansa bu genel bir tekrar ihtiyacını gösterir. Aynı yedi yanlış üç konuda toplanmışsa, sorun geneldeki bilgi değil o üç konudaki spesifik bir boşluktur. İkinci durumda çözüm çok daha nettir ve çok daha hızlı kapanır.

Yanlış mı, boş mu, yoksa zaman mı? Üçü farklı problemdir ve farklı çözüm ister. Yanlış cevap bir kavram hatasına işaret eder. Boş bırakma genelde ya konu hiç bilinmiyordur ya da zaman yetişmemiştir. Süreyi doldurup baştan sona giden ama son on soruyu boş bırakan bir öğrencinin sorunu matematik bilgisi değil, zaman yönetimidir; ona yeni konu anlatmak zaman kaybıdır.

Bu yanlış ilk kez mi oluyor, yoksa üçüncü kez mi? Bir konuda ilk kez yanlış yapmak öğrenme sürecinin normal bir parçasıdır. Aynı konuda üçüncü kez yanlış yapmak, konunun anlaşılmadığı hâlde tekrar edilmeden geçildiği anlamına gelir. Bunu ayırt etmenin tek yolu, önceki denemelerin sonuçlarını elde tutmaktır. Bu yüzden tek bir deneme değil, art arda üç dört deneme birlikte okunmalıdır.

Doğru cevaba emin mi ulaştı, yoksa şansla mı? Bir soruyu doğru işaretlemiş olmak, o soruyu bildiği anlamına gelmez. Çözüm kâğıdında yarım kalmış bir işlem, silinmiş bir yöntem denemesi varsa, o net görünüşte kazanılmış ama gerçekte hâlâ risklidir. Bu ayrımı yapmak için soru kâğıdını değil çözüm kâğıdını incelemek gerekir.

Örnek üzerinden bakalım

Bunu somutlaştırmak için basit bir örnek düşünelim. Bir TYT matematik denemesinde 40 sorudan 9'u yanlış, 3'ü boş kalmış olsun. Doğru sayısı 28 olur, net de 28 − 9/4 = 25,75 çıkar. Sadece nete bakan biri "25,75 net, geçen aya göre aynı" der ve geçer.

Dört soruyu sorduğunuzda tablo değişir. Diyelim ki 9 yanlıştan 5'i köklü sayılar ve üslü ifadeler konusunda toplanmış, kalan 4'ü farklı konulara dağılmış. Bu, dağınık bir eksiklik değil, belirli bir noktadaki gerçek bir boşluk olduğunu gösterir. 3 boşa bakıldığında ikisinin son beş soru arasında olduğu görülüyorsa, bu bir bilgi eksikliği değil zamanlama sorunudur. Çözüm sırasını değiştirmek, önce daha hızlı çözülen soru tiplerini bitirip zor görünenleri sona bırakmak bu ikisini kurtarabilir.

Aynı köklü sayılar hatası son üç denemede de tekrarlanıyorsa, bu "bir dahaki sefere dikkat ederim" ile çözülecek bir mesele değil. O konuyu yeniden ve sıfırdan çalışmak gerekir. Tek bir sayı olan "25,75 net" bunların hiçbirini göstermez; dağılıma bakmak gösterir.

En sık yapılan üç yorum hatası

"Bu konuyu biliyorum, dikkatsizlik yaptım." Aynı adımda tekrarlayan bir hata dikkatsizlik değildir, öğrenilmemiş bir kuraldır. Bunu üç kez tekrar eden bir öğrenci artık şansına güvenmemeli, o adımı yeniden ve yavaşça çalışmalıdır.

"Bu ay netim düşük, kötü bir çalışma dönemiydi." Tek bir deneme bir eğilim göstermez. Asıl bakılması gereken art arda üç denemenin ortalaması ve o ortalamanın yönüdür: yükseliyor mu, düşüyor mu, yerinde mi sayıyor. Tek deneme üzerinden genel bir yargıya varmak, hem gereksiz umut hem de gereksiz kaygı yaratır.

"Zor sorulara çalışmalıyım, kolay soruları zaten çözüyorum." Bu bazen doğrudur ama çoğu zaman yanılgıdır. Kolay ve orta seviye sorularda kayıp net varsa, önce oradaki kaybı kapatmak matematiksel olarak daha karlıdır, çünkü o sorular sınavda daha çok sayıda bulunur ve daha az zamanla çözülür. Zor sorulara geçmek, temel kayıp kapanmadan yapılan bir yatırım hatasıdır.

Basit ve sürdürülebilir bir sistem

Karmaşık bir tabloya ihtiyacınız yok. Bir deftere veya telefonunuzdaki bir not uygulamasına dört sütun yeterli: tarih, konu, hata türü (yanlış / boş / zamanlama), bir hafta sonra tekrar çözüldü mü.

Deneme biter bitmez değil, aynı gün içinde çözüm kâğıdınıza tekrar bakarak bu dört sütunu doldurun. Üzerinden birkaç gün geçince hangi adımda takıldığınızı hatırlamanız zorlaşır. Bir hafta sonra, o konudan birkaç yeni soru çözün; aynı hatayı tekrar yapıyorsanız, o konu hâlâ kapanmamış demektir ve bir sonraki tekrara kadar bekleyemez, çalışma planınızda önceliği yükseltilmelidir.

Bunu dört beş deneme boyunca düzenli yaparsanız, hangi konuların gerçekten sizi geride tuttuğunu tahminle değil veriyle görürsünüz. Bu noktadan sonra çalışma planı kendiliğinden ortaya çıkar, çünkü artık neyi çalışacağınızı tahmin etmiyor, biliyorsunuz.

Bu sistemi kendi başınıza uygulayabilirsiniz ve birçok öğrenci için bu yeterlidir. Yeterli olmadığı durum şudur: yanlışın nereden geldiğini görüyorsunuz ama o konuyu tek başınıza toparlayamıyorsunuz. O noktada ihtiyaç duyduğunuz şey daha fazla soru çözmek değil, o spesifik boşluğu hedefleyen bir destektir.

Hangi konulara odaklanacağınızı belirledikten sonra haftalık planınızı kurmak için ücretsiz çalışma programı aracımızı kayıt olmadan kullanabilirsiniz. Deneme sonuçlarınızı bir öğretmenle birlikte okumak isterseniz bize ulaşın.